PLAN ODNOWY MIEJSCOWO┼ÜCI GRABOWIEC NA LATA 2007 ÔÇô 2013
Dodane przez Administrator dnia

PLAN ODNOWY MIEJSCOWO┼ÜCI GRABOWIEC NA LATA 2007 ÔÇô 2013

Plan do pobrania - plik pdf >>

SPIS TREŚCI:

1. Charakterystyka miejscowo┼Ťci
2. Planowane kierunki rozwoju
3. Inwentaryzacja zasob├│w
4. Ocena mocnych i s┼éabych stron miejscowo┼Ťci
5. Kosztorys planowanych przedsi─Öwzi─Ö─ç

Za┼é─ůcznik Nr 1 do Uchwa┼éy Nr /IX/43/07 Rady Gminy Grabowiec z dnia sierpnia 2007 r.

 Charakterystyka Gminy Grabowiec

Gmina Grabowiec le┼╝y w wojew├│dztwie lubelskim, w powiecie zamojskim,
obszarze przygranicznym
Gmina Grabowiec graniczy z gminami:
┬Ě - od p├│┼énocy - Kra┼Ťniczyn, Wojs┼éawice, Uchanie,
┬Ě - od wschodu - Trzeszczany,
┬Ě - od po┼éudnia - Mi─ůczyn,
┬Ě - od zachodu - Skierbiesz├│w.
Gmina w granicach administracyjnych zajmuje powierzchni─Ö 12 888 ha, zamieszka┼éa jest przez 4 800 mieszka┼äc├│w, g─Östo┼Ť─ç zaludnienia wynosi
38M/km2 (powiat zamojski ÔÇô 64 M/km2).
Sie─ç osiedle┼äcz─ů gminy tworz─ů 24 so┼éectwa.
Obszar gminy jest do┼Ť─ç dobrze skomunikowany, siedziba gminy Grabowiec oddalona jest ok. 30 km od siedziby powiatu i ok. 100 km od siedziby
wojew├│dztwa. Uk┼éad dr├│g powiatowych i gminnych zapewnia po┼é─ůczenia ze wszystkimi miejscowo┼Ťciami na terenie gminy i z drogami wojew├│dzkimi
po┼éo┼ťonymi poza jej granicami.
Podstawow─ů funkcj─ů gminy jest rolnictwo ÔÇô produkcja ┼ťywno┼Ťci w postaci surowc├│w, jak i finalnych produkt├│w spo┼ťywczych.
Gmina posiada gleby o najwy┼ťszych klasach bonitacyjnych, klasy I-III zaliczane do najbardziej urodzajnych w kraju zajmuj─ů 81 % u┼ťytk├│w rolnych i 69 %
og├│lnej powierzchni gminy.
Atrakcyjno┼Ť─ç krajobrazowa obszaru gminy ÔÇô urozmaicona rze┼║ba terenu, walory rekreacyjne las├│w, wyst─Öpowanie ┼║r├│de┼é ÔÇô stwarza szans─Ö rozwoju rekreacji i
turystyki.
Gmina w miejscowo┼Ťci Grabowiec (siedziba w┼éadz samorz─ůdowych) posiada bardzo dobrze wykszta┼écony o┼Ťrodek administracyjno ÔÇô us┼éugowy dla ludno┼Ťci
gminy i rolnictwa. Pe┼éni on r├│wnie┼ť funkcj─Ö skoncentrowanego o┼Ťrodka mieszkalnictwa dla ludno┼Ťci nierolniczej oraz drobnego przemys┼éu,
przetw├│rstwa p┼éod├│w rolnych, produkcji materia┼é├│w budowlanych oraz ponadlokalnego o┼Ťrodka w zakresie szkolnictwa ┼Ťredniego i obs┼éugi turystyki.
Pozosta┼ée miejscowo┼Ťci charakteryzuje g┼é├│wnie produkcja ┼ťywno┼Ťci i us┼éugi podstawowe, we wsiach po┼éo┼ťonych malowniczo i krajobrazowo istnieje mo┼ťliwo┼Ť─ç rozwoju funkcji wypoczynku ÔÇô wsie letniskowe.
Na terenie gminy zlokalizowane s─ů rezerwaty przyrody, pomniki przyrody oraz cz─Ö┼Ť─ç Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego wraz z otulin─ů. Od strony
p├│┼énocnej bezpo┼Ťrednio z gmina graniczy Grabowiecko ÔÇô Strzelecki Obszar Chronionego Krajobrazu.
Gmina posiada liczne dobra kultury obj─Öte ochron─ů ÔÇô wpisane do rejestru zabytk├│w oraz obj─Öte ewidencj─ů zabytk├│w.

Historia Grabowca.

GRABOWIEC nale┼ťy do najstarszych osad na Zamojszczy┼║nie ju┼ť bowiem w 1268 roku by┼é tu gr├│d warowny przy szlaku id─ůcym z W┼éodzimierza
Wo┼éy┼äskiego na Zawichost a przy nim podgrodzie b─Öd─ůce zapewne osad─ů miejsk─ů.
Jako miasto wyst─Öpuje Grabowiec w 1366 roku kiedy wraz z innymi miastami - Be┼ézem, Che┼émem i Szczebrzeszynem - odst─ůpiony zosta┼é przez Litwin├│w
Kazimierzowi Wielkiemu. W 1372 roku rz─ůdy na Rusi obj─ů┼é W┼éadys┼éaw Opolczyk a Grabowiec ju┼ť wtedy by┼é stolic─ů powiatu i jako taki wymieniony jest
w dokumencie z 1378 roku. W dziesi─Ö─ç lat p├│┼║niej, w 1388 roku, kr├│l W┼éadys┼éaw Jagie┼é┼éo nada┼é ziemi─Ö be┼ésk─ů, w sk┼éad kt├│rej wchodzi┼é Grabowiec
Ziemowitowi IV ksi─Öciu mazowieckiemu, a w dokumencie z 1396 roku potwierdzaj─ůcym to nadanie Grabowiec jest wymieniony jako oppidum. Odt─ůd
te┼ť a┼ť do pierwszego rozbioru Polski Grabowiec pozostaje stolic─ů powiatu najpierw w ksi─Östwie be┼éskim a od 1462 roku w wojew├│dztwie be┼éskim
wchodz─ůcym w sk┼éad Korony.
Nie jest znana dok┼éadna data powstania Grabowca, nie wiadomo te┼ť kiedy zosta┼é miastem. Po raz pierwszy ju┼ť jako miasto jest wymieniony w 1366 roku i
takim te┼ť zosta┼é uznany przez kr├│la Kazimierza Wielkiego. W┼éadys┼éaw I ksi─ů┼ť─Ö mazowiecki i be┼éski w 1447 roku potwierdzi┼é nadanie prawa miejskiego przez
Ziemowita IV, który "miasto na nowo lokował". Rok 1447 jest przyjmowany przez historyków jako data nadania miastu prawa magdeburskiego, wydaje się
jednak, ┼ťe prawo to uzyska┼é Grabowiec w 1388 roku od Ziemowita IV, w ka┼ťdym razie przed erekcj─ů parafii.
W 1394 roku Ziemowit IV utworzy┼é w Grabowcu utworzy┼é parafi─Ö rzymsko - katolick─ů, bardzo rozleg┼é─ů gdy┼ť obejmuj─ůc─ů 26 wsi.
Miasto wraz z istniej─ůcym tu od dawna zamkiem zosta┼éo zniszczone przez Tatar├│w w 1500 roku. Palone z reszt─ů by┼éo wiele razy. Zamek w Grabowcu
istnia┼é ju┼ť w XIII wieku; po zniszczeniu w 1500 roku zosta┼é odbudowany.

Pierwszy opis zamku jest znany w 1617 roku, następny z 1624 roku kiedy drewniany wówczas zamek popadł w ruinę. Odbudowany został przez
starost─Ö grabowieckiego Stanis┼éawa Sarbiewskiego w latach 1658 - 1662, otrzyma┼é wtedy dwie murowane piwnice do przechowywania ksi─ůg ziemskich
grodzkich. Po pierwszym rozbiorze w 1772 roku zamek przestał pełnić funkcję siedziby starosty i przeznaczony został na więzienie.
W 1807 roku dobra starostwa grabowieckiego zosta┼éy sprzedane Feliksowi Radziejowskiemu, kt├│ry nie sp┼éaci┼é w pe┼éni nale┼ťno┼Ťci jeszcze w
1816 roku. Dozorca miast Badowski w 1819 roku notował : "Stary zamek grodowy w murach obszernych do prywatnego obywatela prawem narodu nie
nale┼ť─ůcy rozebra┼é ninejszy dziedzic W-ny Felix Radziejowski i na swoj─ů prywatn─ů obr├│ci┼é potrzeb─Ö". Jeszcze w po┼éowie XIX wieku na g├│rze "stercza┼éy
szcz─ůtki zamczyska" i resztki bram wjazdowych. W czasie powstania styczniowego w 1863 roku postawiono na g├│rze zamkowej trzy krzy┼ťe, ostatni z
nich zawali┼é si─Ö w 1973 roku. Pierwszy ko┼Ťci├│┼é grabowiecki zniszczony zosta┼é przez Tatar├│w w 1500 roku. Nast─Öpny spalony na pocz─ůtku XVI wieku, trzeci z
kolei z 1630 roku zniszczony został przez Szwedów.

Wizytacja z 1672 roku notuje ko┼Ťci├│┼é nowo wystawiony z muru, jednonawowy
z "babi┼äcem" drewnianym. Spali┼é si─Ö ten ko┼Ťci├│┼é w 1814 roku, nabo┼ťe┼ästwa
by┼éy odprawiane w cerkwi unickiej. Obecny ko┼Ťci├│┼é zbudowany zosta┼é w latach
1820 - 1855 przez budowniczego Fryderyka Libenau z Krasnegostawu, po jego
┼Ťmierci doko┼äczony przez Ignacego Kaliniaka. Z tego te┼ť czasu pochodzi
murowana dzwonnica. Cerkiew w Grabowcu istnia┼éa ju┼ť w 1394 roku. O
kolejnych erekcjach cerkwi nie mamy wiadomo┼Ťci. Przedostatnia murowana
cerkiew "upad┼éa" i nabo┼ťe┼ästwa odprawia┼éy si─Ö w drewnianej kaplicy. Ostania
cerkiew p.w. ┼Ťw. Kajetana, murowana, by┼éa wzniesiona w 1805 roku, po kasacie
unii zamieniona na prawos┼éawn─ů, w okresie mi─Ödzywojennym by┼éa znowu
unick─ů. Zosta┼éa rozebrana w 1954 roku.
Pierwszy raz ┼Ťydzi notowani s─ů w Grabowcu w 1570 roku, wkr├│tce te┼ť zapewne
zbudowali tu synagog─Ö. W 1881 roku by┼éy ju┼ť w Grabowcu dwie synagogi.
Miasto mia┼éo charakter rolniczo - rzemie┼Ťlniczy, handlem zajmowali si─Ö ┼Ťydzi.
Istnia┼éy w Grabowcu dwa cechy: od 1604 roku cech ┼Ťlusarski i od 1643 roku
cech szewski. Miasto mia┼éo charakter rolniczo - rzemie┼Ťlniczy, handlem
zajmowali si─Ö ┼Ťydzi. Istnia┼éy w Grabowcu dwa cechy: od 1604 roku cech
┼Ťlusarski i od 1643 roku cech szewski. Grabowiec by┼é niszczony przez cz─Öste
po┼ťary, najazdy tatarskie, rekwizycje wojskowe. Oddalony nieco od g┼é├│wnych
traktów skutecznie jednak konkurował z pobliskimi Uchaniami, Wojsławicami i
Skierbieszowem, przede wszystkim przez pełnienie funkcji administracyjnych
jako siedziba starostwa grodowego, stolica powiatu. Zabudowa miasta była
niemal całkowicie drewniana, jeszcze w 1860 roku na 310 domów tylko 2 były
murowane. Dawna zabudowa zosta┼éa zniszczona przez po┼ťary, nie przechowa┼éy
si─Ö te┼ť przekazy ikonograficzne sprzed pierwszej wojny ┼Ťwiatowej.
Kilka dom├│w z podcieniami wzd┼éu┼ťnymi jeszcze w pierwszych latach po
wyzwoleniu pozwala przypuszcza─ç, ┼ťe w XIX wieku takimi domami by┼éy
zabudowane pierzeje rynkowe, podobnie jak to by┼éo w s─ůsiednich Wojs┼éawicach
gdzie do┼Ť─ç dok┼éadnie znamy zabudow─Ö rynkow─ů. Pierwszy uk┼éad przestrzenny
Grabowca nie jest znany.
Najstarszy plan miasta przedstawiony jest na Mapie Kwatermistrzostwa z 1839
roku. Wynika z niego, i┼ť na pocz─ůtku XIX wieku w┼éa┼Ťciwe miasto stanowi┼é
obszerny rynek na rzucie prostok─ůta z usytuowanym na nim ko┼Ťcio┼éem i
cerkwi─ů. Usytuowanie to odbiega┼éo od powszechnie przyj─Ötej zasady lokowania
┼Ťwi─ůty┼ä poza obszarem rynku. Poza rynkiem zabudowania znajduj─ů si─Ö na
dw├│ch uliczkach wybiegaj─ůcych z p├│┼énocnych naro┼ťy rynku. Z naro┼ťa
po┼éudniowo - wschodniego wybiega┼éa droga prowadz─ůca do zamku a w dalszym
ci─ůgu b─Öd─ůca traktem do Hrubieszowa. W ci─ůgu XIX wieku miasto rozbudowa┼éo
6
si─Ö poza p├│┼énocn─ů pierzej─Ö tworz─ůc drugie zgrupowanie zabudowy w formacie
podkowy, zwane Dworzyskiem, b─Öd─ůce dzi┼Ť cz─Ö┼Ťci─ů osady a w przesz┼éo┼Ťci
zapewne w├│jtostwem grabowieckim.
Obszarem realizacji Planu Odnowy Miejscowo┼Ťci Grabowiec jest obszar tej
miejscowo┼Ťci a czas jego realizacji obejmuje lata 2007 ÔÇô 2013.
7
2. Kierunki rozwoju
Rozw├│j i odnowa obszar├│w wiejskich to jedno z najwa┼ťniejszych zada┼ä
jakie stoj─ů przed Polsk─ů w dobie integracji z uni─ů Europejsk─ů. Zasadniczym
celem jest wzmocnienie dzia┼éa┼ä s┼éu┼ť─ůcych niwelowaniu istniej─ůcych
dysproporcji w poziomie rozwoju obszar├│w wiejskich w stosunku do teren├│w
zurbanizowanych.
Programy odnowy wsi s─ů cz─Ö┼Ťci─ů sk┼éadow─ů prowadzonych przez jednostki
Samorz─ůd├│w Terytorialnych dzia┼éa┼ä zmierzaj─ůcych do poprawy sytuacji gminy
oraz sprzyjaj─ůcych d┼éugofalowemu rozwojowi gospodarczemu kraju, jego
sp├│jno┼Ťci gospodarczej, spo┼éecznej i terytorialnej oraz integracji z Uni─ů
Europejsk─ů.
Koncepcja rozwoju i odnowy wsi zakłada podejmowanie na tych terenach
zr├│┼ťnicowanej dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej oraz kszta┼étowanie jej w spos├│b
zapewniaj─ůcy zachowanie walor├│w ┼Ťrodowiskowych i kulturowych, popraw─Ö
warunk├│w ┼ťycia poprzez rozw├│j infrastruktury oraz zapewnienie mieszka┼äcom i
przedsi─Öbiorc─ů dost─Öpu do us┼éug, a tak┼ťe rozw├│j funkcji kulturowych i
społecznych.
Odnowa wsi, w przypadku sołectwa Grabowiec będzie polegać w
pierwszym etapie na realizacji nast─Öpuj─ůcych zada┼ä:
1) Remont, modernizacja budynku Gminnego O┼Ťrodka Kultury wraz z
adaptacj─ů na kawiarenk─Ö internetow─ů i utworzenie ┼Ťwietlicy
┼Ťrodowiskowej.
2) Remonty dr├│g gminnych i chodnik├│w polega─ç b─Öd─ů na asfaltowaniu
istniej─ůcych dr├│g, ulepszaniu dr├│g polnych poprzez zakupy kruszywa
drogowego, gruzu, p┼éyt drogowych. Szczeg├│lnie p┼éyty drogowe b─Öd─ů
uk┼éadane na drogach o du┼ťym spadku terenu. Kontynuowana b─Ödzie
r├│wnie┼ť budowa chodnik├│w szczeg├│lnie przy drogach o du┼ťym
nat─Ö┼ťeniu ruchu drogowego.
3) Budowa oczyszczalni ┼Ťciek├│w wraz z kanalizacj─ů. Gmina Grabowiec nie
ma sieci sanitarnej ani przemysłowej, brak jest na terenie gminy
oczyszczalni ┼Ťciek├│w. St─ůd te┼ť jednym z zada┼ä priorytetowych dla
gminy Grabowiec jest regulacja gospodarki wodno ÔÇô ┼Ťciekowej, kt├│ra
przyczyni si─Ö do poprawy jako┼Ťci w├│d powierzchniowych oraz b─Ödzie
stanowi─ç ochron─Ö ┼Ťrodowiska wodno ÔÇô gruntowego.
W latach 2007 ÔÇô 2010 planuje si─Ö budow─Ö oczyszczalni ┼Ťciek├│w wraz z
kanalizacj─ů w Grabowcu. W 2007 roku opracowana zosta┼éa koncepcja na
w/w oczyszczalni─Ö.
4) Dzia┼éalno┼Ť─ç integracyjna w┼Ťr├│d mieszka┼äc├│w.
Wykonanie planowanych zadań inwestycyjnych przyczyni się nie tylko
do zaspokojenia potrzeb ludno┼Ťci i poprawy ┼Ťrodowiska wodno ÔÇô
gruntowego ale r├│wnie┼ť do zmniejszenie bezrobocia.
8
S┼éabo rozwini─Öta infrastruktura techniczna i spo┼éeczna wsi stanowi jedn─ů z barier
rozwoju obszarów wiejskich, zarówno pod względem społecznym, jak i
gospodarczym. Wychodz─ůc naprzeciw w/w problemom podejmujemy dzia┼éania,
kt├│re maj─ů na celu zminimalizowanie dysproporcji mi─Ödzy wsi─ů, a miastem. W
ramach Programu Odnowy Miejscowo┼Ťci planowane do realizacji s─ů nast─Öpuj─ůce
inwestycje: remont i modernizacja budynku GOK-u, utworzenie kawiarenki
internetowej i ┼Ťwietlicy ┼Ťrodowiskowej. Obiekty te maj─ů pe┼éni─ç funkcje
administracyjne i kulturalne. Istotny element działań w ramach programu
stanowi pobudzenie aktywno┼Ťci ┼Ťrodowisk lokalnych oraz stymulacja
wsp├│┼épracy na rzecz rozwoju i promocji warto┼Ťci zwi─ůzanych z miejscow─ů
specyfik─ů spo┼éeczn─ů i kulturow─ů. Celami inwestycji s─ů: uatrakcyjnienie
miejscowo┼Ťci jako miejsca zamieszkania oraz przeciwdzia┼éanie patologiom
społecznym.
Po┼éo┼ťenie so┼éectwa Grabowiec stanowi szans─Ö na rozw├│j turystyczny
miejscowo┼Ťci. Jej walory przyrodniczo ÔÇô krajobrazowe, architektura wiejska,
stanowi─ů podstaw─Ö do ukierunkowania dzia┼éalno┼Ťci mieszka┼äc├│w, w┼éadz w
stron─Ö rozwoju turystycznego. Podj─Öcie tego zadania umo┼ťliwi rozw├│j wsi,
dzi─Öki eskalacji odwiedzin turyst├│w z Polski i zagranicy, to z kolei mo┼ťe
przyczyni─ç si─Ö do powstania gospodarstw agroturystycznych. Rozw├│j
turystyczny mo┼ťe w znaczny spos├│b ograniczy─ç bezrobocie i marginalizacj─Ö
spo┼éeczno┼Ťci lokalnej. Ograniczeniu pauperyzacji wsi mo┼ťe s┼éu┼ťy─ç r├│wnie┼ť
aktywizacja spo┼éeczno ÔÇô kulturalna mieszka┼äc├│w wsi. Realizacji tego kierunku
s┼éu┼ťy─ç mo┼ťe remont Gminnego O┼Ťrodka Kultury, utworzenie kawiarenki
internetowej oraz ┼Ťwietlicy ┼Ťrodowiskowej. W celu realizacji powy┼ťszych
za┼éo┼ťe┼ä nale┼ťa┼éoby podj─ů─ç nast─Öpuj─ůce dzia┼éania:
a) Wykorzysta─ç walory turystyczne miejscowo┼Ťci: oznakowanie tras,
obiekt├│w i miejsc szczeg├│lnie atrakcyjnych.
b) Remont i modernizacja Gminnego O┼Ťrodka Kultury oraz
utworzenie w jej ramach kawiarenki internetowej i ┼Ťwietlicy
┼Ťrodowiskowej.
c) Zmodernizowa─ç boisko sportowe.
9
1. Inwentaryzacja zasob├│w s┼éu┼ť─ůca uj─Öciu stanu rzeczywistego
Infrastruktura:
- drogi powiatowe
Na terenie gminy Grabowiec ┼é─ůczna d┼éugo┼Ť─ç dr├│g powiatowych
wynosi 70 km w tym 58 km utwardzonych.
- drogi gminne
┼ü─ůczna d┼éugo┼Ť─ç dr├│g gminnych wynosi ok. 44 km w tym o
nawierzchni utwardzonej 9,4 km Pozostałe drogi dojazdowe i tzw.
drogi transportu wiejskiego maj─ů d┼éugo┼Ť─ç 619 km w tym o
nawierzchni ulepszonej ┼ťu┼ťlem 24 km.
- sie─ç wodoci─ůgowa
Zwodoci─ůgowanie gminy wynosi 37% i woda dostarczana jest do
nast─Öpuj─ůcych miejscowo┼Ťci: Grabowiec, Grabowiec G├│ra,
Tucz─Öpy, W├│lka Tucz─Öpska, Skibice, Ornatowice, Kol. Szystowice.
W pozosta┼éych miejscowo┼Ťciach nie planuje si─Ö budowy sieci
wodoci─ůgowych ze wzgl─Ödu na indywidualne studnie g┼é─Öbinowe.
- sie─ç energetyczna
Na terenie gminy Grabowiec nie ma generator├│w pracuj─ůcych na
sie─ç (oddaj─ůcych energi─Ö elektryczn─ů do krajowego systemu elektro
- energetycznego). Gmina jest jedynie odbiorc─ů energii
elektrycznej. Na terenie gminy znajduj─ů si─Ö jedynie linie
elektroenergetyczne 15 kV (nie ma linii 110 kV ani 30 kV).
Zasilanie gminy w energi─Ö elektryczn─ů zapewnia napowietrzna sie─ç
┼Ťredniego napi─Öcia 15kV. Odbiorcy energii elektrycznej z terenu
gminy zasilani s─ů z sieci napowietrznej 15 kV ni┼ťej wymienionymi
liniami. Istniej─ůcy uk┼éad sieci ┼Ťredniego napi─Öcia zapewnia
wielostronne zasialnie podstawowe i rezerwowe g┼é├│wnych ci─ůg├│w
liniowych (tzw. linii magistralnych) z kilku głównych punktów
zasilaj─ůcych.
- sie─ç telefoniczna (telefony stacjonarne oraz budki telefoniczne
Telekomunikacji Polskiej)
- telefonia kom├│rkowa ( nadajniki firm Orange, Era, Plus GSM)
- ciepłownictwo
W miejscowo┼Ťci gminnej w Grabowcu zrealizowana zosta┼éa
kot┼éownia ekologiczna opalana s┼éom─ů. Wydajno┼Ť─ç - 1,1 MW -
poprzednio 800 kW. Powierzchnia terenu - oko┼éo 0,5 ha. D┼éugo┼Ť─ç
sieci ciepłowniczej - 0,8 km. Powierzchnia ogrzewanych
pomieszcze┼ä - 5.145 m2 Rok oddania do u┼ťytku - pa┼║dziernik 1996
- zmodernizowana we wrze┼Ťniu 2005 r.
Ciep┼éo dostarczane jest do budynk├│w u┼ťyteczno┼Ťci publicznej tj.
Urzędu Gminy, Banku Spółdzielczego, Szkoły, Internatów,
Pawilonu Handlowego, Gminnego O┼Ťrodka Zdrowia, Gminnego
1
O┼Ťrodka Kultury, Ko┼Ťcio┼éa, Hydroforni oraz Zak┼éadu
Komunalnego. Istnieje mo┼ťliwo┼Ť─ç dostarczania ciep┼éa dla potrzeb
centralnego ogrzewania r├│wnie┼ť dla innych odbiorc├│w.
Mieszka┼äcy gminy pokrywaj─ů potrzeby ciep┼éa z lokalnych ┼║r├│de┼é
ciepła.
Kultura i o┼Ťwiata:
- Dzieci i m┼éodzie┼ť miejscowa ucz─Öszczaj─ů do Przedszkola, Szko┼éy
Podstawowej i Gimnazjum w Grabowcu oraz do Zespołu Szkół
Ponadgimnazjalnych w Grabowcu.
Przedszkole Samorz─ůdowe liczy 3 oddzia┼éy do kt├│rego ucz─Öszcza
57 dzieci.
Szkoła Podstawowa w Grabowcu liczy 14 oddziałów do której
ucz─Öszcza 300 uczni├│w.
Gimnazjum w Grabowcu liczy 8 oddzial├│w do kt├│rego ucz─Öszcza
191 uczni├│w.

Gospodarka:

- Dzia┼éalno┼Ť─ç rolnicza ÔÇô na terenie so┼éectwa funkcjonuj─ů gospodarstwa rolne zajmuj─ůce si─Ö produkcja ┼ťywno┼Ťci w postaci surowc├│w, jak i finalnych produkt├│w spo┼ťywczych.
- Dzia┼éalno┼Ť─ç gospodarcza ÔÇô na terenie so┼éectwa funkcjonuj─ů sklepy
spo┼ťywcze, sklepy z materia┼éami budowlanymi, cz─Ö┼Ťciami do maszyn rolniczych i ci─ůgnik├│w.

Elementy funkcjonalne wsi
Obiekty u┼╝yteczno┼Ťci publicznej
- plac sportowy - bez infrastruktury
- Gminny O┼Ťrodek Kultury ÔÇô wymagaj─ůcy remontu.
- Hala Sportowa przy Zespole Szk├│┼é w Grabowcu ÔÇô wybudowana w latach 2004-
2006
Zieleń komponowana, elementy krajobrazowe
Skierbieszowski Park Krajobrazowy po┼éo┼ťony na cz─Ö┼Ťci gminy Grabowiec - ok.
620 ha (2,4 % pow. parku), obejmuj─ůcy r├│wnie┼ť cz─Ö┼Ť─ç gmin: Mi─ůczyn, Izbica,
Sitno, Skierbiesz├│w i Stary Zamo┼Ť─ç, wraz z otulin─ů na cz─Ö┼Ťci obszar├│w gmin:
Grabowiec - ok. 720 ha (8,3 % pow. otuliny), Izbica, Skierbiesz├│w, Sitno i Stary
Zamo┼Ť─ç. Powierzchnia Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego - 25 830 ha.
Powierzchnia Otuliny Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego - 8 707 ha.
Skierbieszowski Park Krajobrazowy powo┼éany zosta┼é Rozporz─ůdzeniem Nr 9
Wojewody Zamojskiego z 23.I.1995 r. (Dz. Urz. Woj. Zamojskiego z 1995 r. Nr
2, poz. 25) wraz z otulin─ů w celu ochrony warto┼Ťci przyrodniczych,
krajobrazowych, historycznych i kulturowych przed wpływem czynników
zewn─Ötrznych. Obszar chronionego krajobrazu gmina bezpo┼Ťrednio graniczy od
strony północnej z Grabowiecko - Strzeleckim Obszarem Chronionego
Krajobrazu.

Parki wiejskie.

Da┼äczypol - szcz─ůtkowo zachowany park dworski o pow. - 3,5 ha; ┬Ě
Grabowczyk- park krajobrazowy o pow. 9 ha wykorzystu─ůcy pozosta┼éo┼Ťci
regularnego ogrodu; ┬Ě Ho┼éu┼ťne - park krajobrazowy o pow. 6 ha z
przep┼éywaj─ůcym malowniczym strumieniem; ┬Ě Ornatowice - pozosta┼éo┼Ťci parku
dworskiego o pow. 5 ha; ┬Ě Siedlisko - park krajobrazowy o pow. 3 ha ze
stawami; ┬Ě Skomorochy Du┼ťe - park krajobrazowy o pow. 9 ha ze stawem; ┬Ě
Szystowice - park krajobrazowy o pow. 4 ha.

4. Ocena mocnych i s┼éabych stron miejscowo┼Ťci
Mocne strony:
1. Lasy;
2. Obiekty atrakcyjne turystycznie;
3. Brak ruchu tranzytowego;
4. Czyste powietrze;
5. Pi─Ökne krajobrazy;
6. Sie─ç wodoci─ůgowa;
7. Telefonia stacjonarna;
8. Telefonia kom├│rkowa;
9. Sie─ç energetyczna;
10. Brak przemysłu;

Słabe strony:
1. Niski poziom technologiczny niekt├│rych gospodarstw;
2. Apatia społeczna;
3. Ma┼éa aktywno┼Ť─ç ekonomiczna mieszka┼äc├│w;
4. Bezrobocie;
5. Niski poziom wykształcenia;
6. S┼éaba jako┼Ť─ç dr├│g;
7. Niski poziom ┼ťycia w┼Ťr├│d cz─Ö┼Ťci mieszka┼äc├│w;
8. Mała powierzchnia gospodarstw;
9. Brak kanalizacji sanitarnej
10. Słabe zorganizowanie społeczeństwa
11. Brak miejsca do spotkań mieszkańców wsi
12. Brak mo┼ťliwo┼Ťci aktywnego rozwoju mieszka┼äc├│w w dziedzinie kultury
13. Brak zaj─Ö─ç pozalekcyjnych dla dzieci i m┼éodzie┼ťy w czasie wolnym od
nauki
14. Brak placu zabaw spe┼éniaj─ůcego oczekiwania m┼éodych mieszka┼äc├│w wsi